<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Co roku 16 pa\u017adziernika obchodzimy \u015awiatowy Dzie\u0144 \u017bywno\u015bci ustanowiony przez Organizacj\u0119 Narod\u00f3w Zjednoczonych w celu upami\u0119tnienia utworzenia Organizacji Narod\u00f3w Zjednoczonych ds. Wy\u017cywienia i Rolnictwa z siedzib\u0105 w Rzymie. Tego dnia organizowane s\u0105 liczne akcje podnosz\u0105ce \u015bwiadomo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stw na temat g\u0142odu, niedo\u017cywienia i innych pal\u0105cych problem\u00f3w globalnych zwi\u0105zanych z \u017cywno\u015bci\u0105. Warto tym samym przypomnie\u0107, \u017ce we wrze\u015bniu 2015 roku na szczycie w Nowym Jorku, przyw\u00f3dcy kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich ONZ przyj\u0119li dokument \u201cPrzekszta\u0142cania naszego \u015bwiata: Agenda na Rzecz Zr\u00f3wnowa\u017conego Rozwoju \u2013 2030\u201d, w kt\u00f3rym zobowi\u0105zali si\u0119 do redukcji ub\u00f3stwa we wszystkich jego postaciach. Dokument zawiera 17 Cel\u00f3w Zr\u00f3wnowa\u017conego Rozwoju<\/a> (ang. Sustainable Development Goals) i zwi\u0105zanych z nimi 169 dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re maj\u0105 by\u0107 osi\u0105gane i realizowane przez rz\u0105dy pa\u0144stw, organizacje mi\u0119dzynarodowe i pozarz\u0105dowe, przedstawicieli sektora nauki i biznesu, a tak\u017ce przez obywateli. Dwunasty cel brzmi \u201ezapewnienie wzorc\u00f3w zr\u00f3wnowa\u017conej konsumpcji i produkcji\u201d, a dzia\u0142ania z nim zwi\u0105zane takich aspekt\u00f3w jak efektywne zu\u017cycie energii i innych zasob\u00f3w, dost\u0119p do podstawowych us\u0142ug czy godziwych miejsc pracy. \u015awiatowi przyw\u00f3dcy zobowi\u0105zali si\u0119 do 2030 roku do zmniejszenia o po\u0142ow\u0119 ilo\u015b\u0107 marnowanej \u017cywno\u015bci na osob\u0119 zar\u00f3wno w sprzeda\u017cy detalicznej jak i w konsumpcji oraz zmniejszenia strat \u017cywno\u015bciowych w procesie produkcji i dystrybucji jedzenia (por\u00f3wnaj: link<\/a>).<\/p>\n\n\n\n Od tego czasu podejmowane s\u0105 wysi\u0142ki, kt\u00f3rych celem jest zmniejszenie strat \u017cywno\u015bciowych i ilo\u015bci marnowanej \u017cywno\u015bci przez podmioty zar\u00f3wno z sektora publicznego jak i prywatnego, organizacje mi\u0119dzynarodowe, aktor\u00f3w spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego oraz \u015brodowiska naukowego. W\u015br\u00f3d tych dzia\u0142a\u0144 wymieni\u0107 nale\u017cy badania, kt\u00f3rych celem jest identyfikacja przyczyn tych problem\u00f3w i projektowanie ich rozwi\u0105za\u0144, formu\u0142owanie polityk, plan\u00f3w dzia\u0142ania czy rozwi\u0105za\u0144 legislacyjnych, jak i inwestycje w infrastruktur\u0119 oraz realizacj\u0119 kampanii podnosz\u0105cych \u015bwiadomo\u015b\u0107 i edukuj\u0105cych na szczeblach krajowym, regionalnym i globalnym. Jednym z najwi\u0119kszych pocz\u0105tkowych wyzwa\u0144 by\u0142o oszacowanie w\u0142a\u015bciwej skali problem\u00f3w, tak by m\u00f3c stwierdzi\u0107 czy uda\u0142o si\u0119 zredukowa\u0107 ich skal\u0119 o po\u0142ow\u0119 do 2030 roku. W tym celu wprowadzono dwa wska\u017aniki \u2013 Food Loss Index oraz Food Waste Index, umo\u017cliwiaj\u0105ce w\u0142a\u015bciwe monitorowanie osi\u0105gania zamierzonych cel\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Food Loss Index (pl. wska\u017anik strat \u017cywno\u015bci) oraz Food Waste Index (pl. wska\u017anik ilo\u015bci marnowanej \u017cywno\u015bci)<\/strong><\/p>\n\n\n\n Food Loss Index mierzy ilo\u015b\u0107 strat, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 w od etapu produkcji po etap sprzeda\u017cy detalicznej dla koszyka 10 podstawowych (najcz\u0119\u015bciej konsumowanych) produkt\u00f3w w danym kraju przez okre\u015blony czas. Monitorowaniem strat \u017cywno\u015bci zajmuje si\u0119 Organizacja Narod\u00f3w Zjednoczonych ds. Wy\u017cywienia i Rolnictwa (ang. Food and Agriculture Organisation – FAO).<\/p>\n\n\n\n Food Waste Index mierzy ilo\u015b\u0107 wyrzucanej \u017cywno\u015bci na etapie od sprzeda\u017cy detalicznej po konsumpcj\u0119, koncentruj\u0105c si\u0119 na wszystkich konsumowanych produktach w danym kraju. Monitorowaniem ilo\u015bci marnowanej \u017cywno\u015bci zajmuje si\u0119 Program Narod\u00f3w Zjednoczonych ds. \u015arodowiska (ang. United Nations Environment Programme – UNEP).<\/p>\n\n\n\n Nowy model ekonomii<\/strong><\/p>\n\n\n\n Odpowiedni spos\u00f3b mierzenia i ograniczenia skali tych problem\u00f3w nie wp\u0142ynie na trwa\u0142e ich rozwi\u0105zanie bez g\u0142\u0119bszych zmian systemowych. Potrzebne jest odej\u015bcie od modelu ekonomicznego opartego na wzro\u015bcie ku takiemu respektuj\u0105cemu mo\u017cliwo\u015bci naszej planety, kt\u00f3ry traktuje \u015brodowisko naturalne jako jeden z fundament\u00f3w gospodarki czyli preferuje zr\u00f3wnowa\u017cony rozw\u00f3j (warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce to podej\u015bcie pojawia si\u0119 tak\u017ce w innych Celach Zr\u00f3wnowa\u017conego Rozwoju \u2013 8.4. do 2030 roku stopniowo zwi\u0119ksza\u0107 efektywno\u015b\u0107 wykorzystania bogactw naturalnych w globalnej konsumpcji i produkcji oraz d\u0105\u017cy\u0107 do zerwania z zale\u017cno\u015bci\u0105 mi\u0119dzy wzrostem gospodarczym i degradacj\u0105 \u015brodowiska; 12.2. do 2030 roku zapewni\u0107 zr\u00f3wnowa\u017cone zarz\u0105dzanie i efektywne zu\u017cycie zasob\u00f3w naturalnych; 12.8. do 2030 roku zapewni\u0107 dost\u0119p do istotnych informacji i podnie\u015b\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 wszystkich ludzi na ca\u0142ym \u015bwiecie w zakresie zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju i stylu \u017cycia w zgodzie z natur\u0105). Wprowadzaj\u0105c nowy paradygmat nale\u017cy bra\u0107 pod uwag\u0119 lokalne i regionalne uwarunkowania, a tak\u017ce takie czynniki jak relacje handlowe, rozwi\u0105zania prawne i instytucjonalne i inne maj\u0105ce wp\u0142yw na zmiany gospodarcze w danym kraju lub regionie.<\/p>\n\n\n\n Inne globalne wyzwania<\/strong><\/p>\n\n\n\n Warto tym samym podkre\u015bli\u0107, \u017ce \u015bwiadoma produkcja i konsumpcja przenika si\u0119 z dzia\u0142aniami na rzecz rozwi\u0105zania innych problem\u00f3w globalnych, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych nale\u017cy wymieni\u0107 te dotycz\u0105ce klimatu, transportu, zapewnienia bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci fauny i flory czy ograniczenia zu\u017cycia plastiku. Na prze\u0142omie listopada i grudnia 2015 roku odby\u0142a si\u0119 w Pary\u017cu Konferencja Narod\u00f3w Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, podczas kt\u00f3rej przyj\u0119to \u015bwiatowy kompromis dotycz\u0105cy ograniczenia zmian klimatu poprzez redukcj\u0119 emisji gaz\u00f3w cieplarnianych. Realizacja 12 Celu Zr\u00f3wnowa\u017conego Rozwoju ma fundamentalne znaczenie dla pogodzenia cel\u00f3w gospodarczych, spo\u0142ecznych i \u015brodowiskowych w funkcjonowaniu pa\u0144stw i spo\u0142ecze\u0144stw oraz oddzielenie emisji gaz\u00f3w cieplarnianych od kwestii wzrostu gospodarczego. Przyczynia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do bardziej zr\u00f3wnowa\u017conego gospodarowania ograniczonymi zasobami naturalnymi i wi\u0119kszej dba\u0142o\u015bci o \u015brodowisko naturalne poprzez obni\u017cenie poziomu generowania odpad\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":5,"featured_media":626,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[1,3],"tags":[],"class_list":["post-688","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-ratowanie"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/reka-4.jpg",1920,1344,false],"thumbnail":["https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/reka-4-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/reka-4-300x210.jpg",300,210,true],"medium_large":["https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/reka-4-768x538.jpg",768,538,true],"large":["https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/reka-4-1024x717.jpg",1024,717,true],"1536x1536":["https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/reka-4-1536x1075.jpg",1536,1075,true],"2048x2048":["https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/reka-4.jpg",1920,1344,false],"post-thumbnail":["https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/reka-4-250x180.jpg",250,180,true],"article":["https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/reka-4-400x280.jpg",400,280,true]},"uagb_author_info":{"display_name":"Aleksandra","author_link":"https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/author\/aleksandra-gutowskabankizywnosci-pl\/"},"uagb_comment_info":36,"uagb_excerpt":null,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/688","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=688"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/688\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1180,"href":"https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/688\/revisions\/1180"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-json\/wp\/v2\/media\/626"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=688"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=688"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=688"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}