{"id":719,"date":"2021-09-22T14:59:13","date_gmt":"2021-09-22T12:59:13","guid":{"rendered":"https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/?p=719"},"modified":"2023-03-24T16:05:50","modified_gmt":"2023-03-24T15:05:50","slug":"ustawa-o-przeciwdzialaniu-marnowaniu-zywnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/ustawa-o-przeciwdzialaniu-marnowaniu-zywnosci\/","title":{"rendered":"Ustawa o niemarnowaniu \u017cywno\u015bci [artyku\u0142]"},"content":{"rendered":"\n
    \n
  1. Jakie s\u0105 najwa\u017cniejsze zapisy Ustawy o przeciwdzia\u0142aniu marnowaniu \u017cywno\u015bci?<\/strong> <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    Ustawa zosta\u0142a uchwalona i wesz\u0142a w \u017cycie w 2019 r., i zgodnie z jej zapisami sprzedawcy \u017cywno\u015bci s\u0105 zobowi\u0105zani do przekazywania niesprzedanej \u017cywno\u015bci organizacjom pozarz\u0105dowym. Dotyczy to wy\u0142\u0105cznie produkt\u00f3w wci\u0105\u017c nadaj\u0105cych si\u0119 do spo\u017cycia, czyli bez przekroczenia terminu wa\u017cno\u015bci. Sklepy, kt\u00f3re nie b\u0119d\u0105 przekazywa\u0142y \u017cywno\u015bci do organizacji, lecz w dalszym ci\u0105gu do utylizacji, powinny wnosi\u0107 op\u0142at\u0119 na rzecz organizacji, z kt\u00f3r\u0105 podpisali umow\u0119. Op\u0142ata ta b\u0119dzie wynosi\u0107 10 groszy za ka\u017cdy 1 kilogram zmarnowanej \u017cywno\u015bci.\u202fCa\u0142o\u015b\u0107 ustawy mo\u017cna przeczyta\u0107 tutaj: link<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

      \n
    1. Kogo dotyczy ustawa?<\/strong> <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

      Ustawa dotyczy sprzedawc\u00f3w \u017cywno\u015bci<\/strong>, tzn. plac\u00f3wek powy\u017cej 250 m2 powierzchni, dla kt\u00f3rych sprzeda\u017c \u017cywno\u015bci stanowi przynajmniej 50% ca\u0142kowitych przychod\u00f3w. Przez pierwsze 2 lata nowe prawo b\u0119dzie jednak obejmowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie \u201enajwi\u0119ksze z najwi\u0119kszych\u201d, czyli jednostki handlowe powy\u017cej 400 m2 powierzchni \u2013 du\u017ce, sieciowe markety.   <\/p>\n\n\n\n

      Sklepy te powinny popisa\u0107 umow\u0119 z organizacja pozarz\u0105dow\u0105<\/strong>, kt\u00f3rej celem statutowym jest wykonywanie zada\u0144 w sferze zada\u0144 publicznych w zakresie: a) pomocy spo\u0142ecznej, w tym pomocy rodzinom i osobom w trudnej sytuacji \u017cyciowej oraz wyr\u00f3wnywania szans tych rodzin i os\u00f3b; b) wspierania rodziny i systemu pieczy zast\u0119pczej; c) dzia\u0142alno\u015bci charytatywnej, polegaj\u0105cej w szczeg\u00f3lno\u015bci na przekazywaniu \u017cywno\u015bci osobom potrzebuj\u0105cym lub prowadzeniu zak\u0142ad\u00f3w \u017cywienia zbiorowego dla os\u00f3b potrzebuj\u0105cych. Sprzedawcy mog\u0105 podpisa\u0107 umowy z kilkoma organizacjami.  <\/p>\n\n\n\n

        \n
      1. Jakie zapisy powinny znale\u017a\u0107 si\u0119 w umowie pomi\u0119dzy sklepem a organizacj\u0105?<\/strong> <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

        Umowa powinna zawiera\u0107 w szczeg\u00f3lno\u015bci zapisy nt. czasu i sposobu przekazywania \u017cywno\u015bci, jej rodzaju, podzia\u0142u koszt\u00f3w jej odbioru i dystrybucji, przypadk\u00f3w, w kt\u00f3rych organizacja pozarz\u0105dowa mo\u017ce zrezygnowa\u0107 lub odm\u00f3wi\u0107 odbioru \u017cywno\u015bci, obowi\u0105zywania umowy oraz odpowiedzialno\u015bci stron za niedotrzymanie warunk\u00f3w umowy.  <\/p>\n\n\n\n

          \n
        1. Jakie produkty mog\u0105 przekazywa\u0107 sklepy? <\/strong> <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

          Ustawa dotyczy wszystkich artyku\u0142\u00f3w spo\u017cywczych poza alkoholem. Mog\u0105 to by\u0107 zar\u00f3wno gotowe dania, produkty g\u0142\u0119boko mro\u017cone, kasze, makarony itp., jak i artyku\u0142y \u015bwie\u017ce, z kr\u00f3tkim terminem przydatno\u015bci, np. pieczywo, owoce czy warzywa.  <\/p>\n\n\n\n

            \n
          1. Kto ponosi koszty odbioru i dystrybucji \u017cywno\u015bci?<\/strong> <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

            To zale\u017cy od umowy zawartej mi\u0119dzy sklepem a organizacj\u0105. Ustawa nie reguluje szczeg\u00f3\u0142\u00f3w tej wsp\u00f3\u0142pracy. W przypadku Bank\u00f3w \u017bywno\u015bci z regu\u0142y transport, magazynowanie i dystrybucja le\u017c\u0105 po naszej stronie, dlatego szukamy wsparcia w naszych partnerach, kt\u00f3rzy rozumiej\u0105 specyfik\u0119 i wag\u0119 problemu i mog\u0105 partycypowa\u0107 w kosztach.  <\/p>\n\n\n\n

            Ale bez wzgl\u0119du na warunki zawarte w umowie, sklepy s\u0105 nadal zobowi\u0105zane do przekazywania organizacjom op\u0142aty za produkty, kt\u00f3re trafi\u0105 do utylizacji. Op\u0142ata wynosi 10 groszy za 1 kilogram zmarnowanej \u017cywno\u015bci, jest naliczana pod koniec roku kalendarzowego i przekazywana do 30 kwietnia kolejnego roku.  <\/p>\n\n\n\n

              \n
            1. Czy sklepy nieobj\u0119te ustaw\u0105 (mniejsze ni\u017c 250 m2), producenci \u017cywno\u015bci itp. mog\u0105 przekazywa\u0107 produkty organizacjom pozarz\u0105dowym?<\/strong> <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

              Tak i wiele z nich od dawna wsp\u00f3\u0142pracuje z Bankami \u017bywno\u015bci. Jest to dzia\u0142anie dobrowolne, ale r\u00f3wnie\u017c odbywa si\u0119 na podstawie umowy, kt\u00f3ra okre\u015bla warunki wsp\u00f3\u0142pracy.  <\/p>\n\n\n\n

              Wi\u0119cej o darowiznach \u017cywno\u015bci mo\u017cna przeczyta\u0107 tutaj: Darowizny \u017cywno\u015bci | Banki \u017bywno\u015bci (bankizywnosci.pl)<\/a> <\/p>\n\n\n\n

              \u202f <\/p>\n\n\n\n

                \n
              1. Po co w og\u00f3le powsta\u0142a ustawa i komu pomo\u017ce?<\/strong> <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

                Marnowanie \u017cywno\u015bci to bardzo z\u0142o\u017cony problem. Wed\u0142ug szacunk\u00f3w FAO (Organizacji Narod\u00f3w Zjednoczonych ds. Wy\u017cywienia i Rolnictwa), na \u015bwiecie ka\u017cdego roku marnuje si\u0119 oko\u0142o 1,3 miliarda ton \u017cywno\u015bci, co stanowi blisko jedn\u0105 trzeci\u0105 globalnej produkcji jedzenia. W Polsce r\u00f3wnie\u017c ten problem jest ogromny – jak wynika z naszych bada\u0144 przeprowadzonych w ramach projektu PROM (Program Racjonalizacji i Ograniczenia Marnotrawstwa \u017bywno\u015bci), kt\u00f3rego liderem jest Federacja Polskich Bank\u00f3w \u017bywno\u015bci, w Polsce co roku wyrzuca si\u0119 4,8 mln ton \u017cywno\u015bci. Najwi\u0119cej marnuj\u0105 konsumenci – a\u017c 60%, czyli blisko 3 mln ton jedzenia trafia do kosza w gospodarstwach domowych.  <\/p>\n\n\n\n

                Skutki marnowania \u017cywno\u015bci s\u0105 bardzo powa\u017cne. Po pierwsze ekonomiczne \u2013 wraz z jedzeniem wyrzucamy w\u0142asne pieni\u0105dze. Drug\u0105 spraw\u0105 s\u0105 problemy spo\u0142eczne \u2013 w Polsce wed\u0142ug najnowszych danych GUS prawie 2 mln os\u00f3b \u017cyje w skrajnym ub\u00f3stwie, czyli miesi\u0119cznie dysponuje mniejsz\u0105 kwot\u0105 ni\u017c 600 z\u0142. Osoby te ka\u017cdego dnia musz\u0105 zdecydowa\u0107 na co wyda\u0107 pieni\u0105dze: na rachunki, leki czy produkty spo\u017cywcze. Ich dieta cz\u0119sto jest ograniczona i niepe\u0142nowarto\u015bciowa. G\u0142\u00f3d i niedo\u017cywienie dotykaj\u0105 wi\u0119c ogromne rzesze ludzi, a pandemia dodatkowo pogorszy\u0142a sytuacj\u0119 wielu os\u00f3b. W tym kontek\u015bcie marnowanie \u017cywno\u015bci powoduje powstanie paradoksu spo\u0142ecznego i jest powa\u017cnym problemem etycznym. I ostatni\u0105, r\u00f3wnie wa\u017cn\u0105 kwesti\u0105 s\u0105 fatalne skutki ekologiczne, jakie poci\u0105ga za sob\u0105 wyrzucanie jedzenia. Kanapka z serem w koszu to a\u017c 90 litr\u00f3w zmarnowanej wody, potrzebnej do jej produkcji. Trwonimy nasze zasoby i cenne surowce oraz prac\u0119 r\u0105k ludzkich. Z kolei gnij\u0105ca, wyrzucona \u017cywno\u015b\u0107 emituje do \u015brodowiska szkodliwy metan, kt\u00f3ry wed\u0142ug naukowc\u00f3w jest nawet 20 razy bardziej niebezpieczny ni\u017c CO2. Marnuj\u0105c \u017cywno\u015b\u0107 po prostu marnujemy nasz\u0105 planet\u0119.  <\/p>\n\n\n\n

                Ustawa jest jednym ze sposob\u00f3w walki z tym zjawiskiem, wa\u017cnym krokiem, kt\u00f3ry przybli\u017ca nas do wdra\u017cania kolejnych rozwi\u0105za\u0144 systemowych. Do tej pory podobne przepisy wprowadzono w nielicznych krajach: we W\u0142oszech, Francji, Czechach i Belgii. Wi\u0119c bardzo nas cieszy fakt, \u017ce jeste\u015bmy w europejskiej awangardzie i pod\u0105\u017camy za sprawdzonymi pomys\u0142ami.  <\/p>\n\n\n\n

                \u202f <\/p>\n\n\n\n

                  \n
                1. Czy realizacja zapis\u00f3w ustawy jest wyzwaniem dla organizacji?<\/strong> <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

                  Wej\u015bcie w \u017cycie ustawy stanowi wyzwanie logistyczne i finansowe dla wszystkich stron obj\u0119tych nowym prawem. Wg bada\u0144 przeprowadzanych na zlecenie Federacji Polskich Bank\u00f3w \u017bywno\u015bci<\/a> 82% organizacji wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cych z Bankami \u017bywno\u015bci dysponuje przestrzeni\u0105 magazynow\u0105, jednak jest ona niewielka – \u015brednio 42 m2. Mniej ni\u017c po\u0142owa badanych podmiot\u00f3w dysponuje samochodami, w tym dostawczymi. Dlatego sieci handlowo cz\u0119\u015bciej wybieraj\u0105 jako partner\u00f3w w realizacji ustawy du\u017ce ngo, z lepszym zapleczem logistycznym.  <\/p>\n\n\n\n

                  Ale r\u00f3wnie\u017c dla Bank\u00f3w \u017bywno\u015bci zwi\u0119kszaj\u0105ca si\u0119 skala ratowanej \u017cywno\u015bci mo\u017ce by\u0107 wyzwaniem.  Niemal co druga organizacja partnerska B\u017b nie posiada kuchni lub innego pomieszczenia przystosowanego do obr\u00f3bki lub spo\u017cywania posi\u0142k\u00f3w, a prawie 40% nie posiada nawet lod\u00f3wki. Tymczasem cz\u0119\u015b\u0107 produkt\u00f3w, kt\u00f3ra do nich trafia ma bardzo kr\u00f3tki termin przydatno\u015bci (np. warzywa) i przetworzenie ich na miejscu mog\u0142oby pozwoli\u0107 na zwi\u0119kszenie ilo\u015bci przyjmowanego, a co za tym idzie przekazywanego jedzenia. \u017beby to osi\u0105gn\u0105\u0107, musimy wsp\u00f3lnie pracowa\u0107 nad rozwojem w kierunku przyrz\u0105dzania posi\u0142k\u00f3w.  <\/p>\n\n\n\n

                    \n
                  1. Czy ustawa w tej formie ma sens? Przecie\u017c to konsumenci marnuj\u0105 najwi\u0119cej \u017cywno\u015bci.<\/strong> <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

                    \u017bywno\u015b\u0107 marnuj\u0105 wszyscy \u2013 rolnicy, producenci, dystrybutorzy, gastronomia, sieci handlowe i konsumenci. Chocia\u017c to ci ostatni wyrzucaj\u0105 najwi\u0119cej, ogranicza\u0107 skal\u0119 problemu trzeba na ka\u017cdym etapie. Tym bardziej, \u017ce to w\u0142a\u015bnie sklepy odpowiadaj\u0105 za kszta\u0142towanie postaw konsumenckich, np. kupowanie \u201ena wyrost\u201d i prze\u0142adowane koszyki, kt\u00f3rych zawarto\u015bci nie jeste\u015bmy w stanie przeje\u015b\u0107.   <\/p>\n\n\n\n

                    Dlatego ustawa przewiduje r\u00f3wnie\u017c 2 tygodniowe kampanie edukacyjne nt. niemarnowania \u017cywno\u015bci, kt\u00f3re sprzedawcy powinny prowadzi\u0107 co roku wraz z organizacj\u0105 partnersk\u0105 w swoich jednostkach handlowych. Dzi\u0119ki temu ustawa mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c wp\u0142yw na zmian\u0119 \u015bwiadomo\u015bci nas wszystkich. <\/p>\n\n\n\n

                    \u202f <\/p>\n\n\n\n

                      \n
                    1. Co dalej?<\/strong> <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

                      Ustawa przewiduje ewaluacj\u0119 po up\u0142ywie 18 miesi\u0119cy od dnia wej\u015bcia jej w \u017cycie, kt\u00f3rej dokona G\u0142\u00f3wny Inspektor Ochrony \u015arodowiska i przedstawi swoj\u0105 ocen\u0119 Sejmowi i Senatowi. Banki \u017bywno\u015bci bra\u0142y aktywny udzia\u0142 zar\u00f3wno w pracach nad tym aktem prawnym, jak i pracuj\u0105 od ponad roku w oparciu o jego zapisy i dlatego r\u00f3wnie\u017c przygotowa\u0142y rekomendacje zmian. <\/p>\n\n\n\n

                      Kluczow\u0105 zaproponowan\u0105 zmian\u0105 jest obj\u0119cie wymogami ustawy r\u00f3wnie\u017c producent\u00f3w \u017cywno\u015bci, poniewa\u017c etap produkcji, podobnie jak sprzeda\u017c, jest istotnym ogniwem w \u0142a\u0144cuchu dzia\u0142a\u0144 na rzecz przeciwdzia\u0142ania marnowaniu \u017cywno\u015bci. Kolejna rekomendacja zak\u0142ada doprecyzowanie definicji \u201emarnowania \u017cywno\u015bci\u201d, aby ukr\u00f3ci\u0107 dotychczasow\u0105 praktyk\u0119 przekazywania organizacjom produkt\u00f3w o w\u0105tpliwej jako\u015bci handlowej b\u0105d\u017a te\u017c na zbyt kr\u00f3tko przed up\u0142ywem daty minimalnej trwa\u0142o\u015bci albo terminu przydatno\u015bci do spo\u017cycia, co uniemo\u017cliwia dotarcie \u017cywno\u015bci do odbiorc\u00f3w ko\u0144cowych. Bardzo wa\u017cn\u0105 propozycj\u0105 jest tak\u017ce uregulowanie sposobu rozliczania koszt\u00f3w odbioru \u017cywno\u015bci. W obecnym stanie podzia\u0142 koszt\u00f3w jest ustalany swobodnie w drodze umowy pomi\u0119dzy sprzedawc\u0105 \u017cywno\u015bci i organizacj\u0105. Ze wzgl\u0119du na przewag\u0119 si\u0142y negocjacyjnej sprzedawc\u00f3w, rozwi\u0105zanie to skutkowa\u0142o nie zawsze optymalnymi warunkami z punktu widzenia organizacji.  <\/p>\n\n\n\n

                      R\u00f3wnolegle do zmian w Ustawie o przeciwdzia\u0142aniu marnowaniu \u017cywno\u015bci konieczna jest nowelizacja Ustawy o bezpiecze\u0144stwie \u017cywno\u015bci i \u017cywienia. Zgodnie z rozporz\u0105dzeniem Komisji (UE) 2021\/382, od 24 marca 2021 r. \u017cywno\u015b\u0107 po dacie minimalnej trwa\u0142o\u015bci, pod warunkiem, \u017ce nie jest szkodliwa dla zdrowia i jest zdatna do spo\u017cycia przez ludzi, mo\u017ce by\u0107 wprowadzana do obrotu w\u202fcelach niekomercyjnych (redystrybuowana, np. w celach charytatywnych). W \u015bwietle tych zmian art. 52 Ustawy o bezpiecze\u0144stwie \u017cywno\u015bci i \u017cywienia stoi w sprzeczno\u015bci z prawem Unii Europejskiej i tre\u015b\u0107 tych przepis\u00f3w nale\u017cy dostosowa\u0107 do regulacji unijnej. <\/p>\n\n\n\n

                      Autorka: Sylwia Roma\u0144czak, Federacja Polskich Bank\u00f3w \u017bywno\u015bci<\/p>\n\n\n\n

                      \u202f <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                      Ustawa zosta\u0142a uchwalona i wesz\u0142a w \u017cycie w 2019 r., i zgodnie z jej zapisami sprzedawcy \u017cywno\u015bci s\u0105 zobowi\u0105zani do przekazywania niesprzedanej \u017cywno\u015bci organizacjom pozarz\u0105dowym. Dotyczy to wy\u0142\u0105cznie produkt\u00f3w wci\u0105\u017c nadaj\u0105cych si\u0119 do spo\u017cycia, czyli bez przekroczenia terminu wa\u017cno\u015bci. Sklepy, kt\u00f3re nie b\u0119d\u0105 przekazywa\u0142y \u017cywno\u015bci do… Wi\u0119cej →<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":653,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-719","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aspekty-formalne"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/zywnosc-14.jpg",1920,1080,false],"thumbnail":["https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/zywnosc-14-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/zywnosc-14-300x169.jpg",300,169,true],"medium_large":["https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/zywnosc-14-768x432.jpg",768,432,true],"large":["https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/zywnosc-14-1024x576.jpg",1024,576,true],"1536x1536":["https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/zywnosc-14-1536x864.jpg",1536,864,true],"2048x2048":["https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/zywnosc-14.jpg",1920,1080,false],"post-thumbnail":["https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/zywnosc-14-250x180.jpg",250,180,true],"article":["https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/zywnosc-14-400x280.jpg",400,280,true]},"uagb_author_info":{"display_name":"Aleksandra","author_link":"https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/author\/aleksandra-gutowskabankizywnosci-pl\/"},"uagb_comment_info":25,"uagb_excerpt":"Ustawa zosta\u0142a uchwalona i wesz\u0142a w \u017cycie w 2019 r., i zgodnie z jej zapisami sprzedawcy \u017cywno\u015bci s\u0105 zobowi\u0105zani do przekazywania niesprzedanej \u017cywno\u015bci organizacjom pozarz\u0105dowym. Dotyczy to wy\u0142\u0105cznie produkt\u00f3w wci\u0105\u017c nadaj\u0105cych si\u0119 do spo\u017cycia, czyli bez przekroczenia terminu wa\u017cno\u015bci. Sklepy, kt\u00f3re nie b\u0119d\u0105 przekazywa\u0142y \u017cywno\u015bci do... Wi\u0119cej →","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/719","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=719"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/719\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1230,"href":"https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/719\/revisions\/1230"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-json\/wp\/v2\/media\/653"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=719"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=719"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bankizywnosci.pl\/ratujemy-zywnosc\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=719"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}