Ustawa Kamilka a wolontariat – Banki Żywności zgłaszają propozycje zmian

Trwają prace nad nowelizacją ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (tzw. Ustawa Kamilka). Federacja Polskich Banków Żywności popiera ustawę, pozytywnie opiniuje projekt jej nowelizacji i zgłasza do Ministerstwa Sprawiedliwości szereg uwag i postulatów, które mają kluczowe znaczenie dla działalności organizacji społecznych opierających się na wolontariacie.

Najważniejszym problemem wynikającym z ustawy jest niejasność obowiązujących definicji prawnych. Dotyczy to w szczególności pojęcia „dopuszczenia do innej działalności”, które w projekcie ustawy odnosi się do wykonywania „trwałych lub wielokrotnych zadań”. Banki Żywności podkreślają, że brak precyzji w tym zakresie rodzi wątpliwości wśród organizacji społecznych czy jednorazowy kontakt wolontariusza z małoletnim, np. podczas zbiórki żywności prowadzonej w sklepie, wymaga spełnienia wszystkich ustawowych obowiązków, takich jak pobieranie zaświadczeń z rejestrów karnych. Takie działania mają charakter jednorazowy i odbywają się w miejscach publicznych, co powinno być wyraźnie wyłączone z obowiązków nakładanych przez ustawę.

– Naszym celem jest, aby przepisy chroniły dzieci, jednocześnie nie utrudniając działań wolontariuszy, którzy stanowią o sile i skuteczności organizacji społecznych. Apelujemy o jasne i praktyczne regulacje, które pozwolą nam skutecznie pomagać potrzebującym – mówi Błażej Krasoń, Wiceprezes Zarządu Federacji Polskich Banków Żywności.

Banki Żywności postulują także o rozszerzenie katalogu definicji legalnych o takie pojęcia jak „wychowanie”, „opieka” czy „realizacja innych zainteresowań”, aby jednoznacznie rozgraniczyć, które formy kontaktu z małoletnimi podlegają regulacjom, a które nie. Obecne brzmienie przepisów może prowadzić do nadmiernego obciążenia organizacji społecznych, które często angażują wolontariuszy w krótkoterminowe, masowe akcje – takie jak na przykład zbiórki charytatywne.

Innym problematycznym pojęciem jest „nadzór”, który w projekcie ustawy stanowi wyjątek od obowiązków ustawowych. Banki Żywności, w zgłoszonych uwagach, wskazują na potrzebę jasnych kryteriów, kiedy nadzór jest wystarczający, kto może go sprawować i czy wymagana jest bezpośrednia obecność takiej osoby.

W przesłanych uwagach do projektu zmiany ustawy Banki Żywności zwracają także uwagę na brak regulacji dotyczących okresu ważności zaświadczeń z rejestrów karnych. W praktyce organizowanie powtarzalnych wydarzeń z udziałem małoletnich rodzi pytania, jak często należy aktualizować takie dokumenty, co obecnie nie jest jednoznacznie uregulowane. Choć projekt ustawy przewiduje zwolnienie wolontariuszy z opłaty za wydanie zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego, nie zwalnia ich z obowiązku jego uzyskania, co nadal stanowi barierę organizacyjną, zwłaszcza dla wolontariatu jednorazowego i masowego, będącego fundamentem działalności wielu organizacji społecznych.